به گزارش خبرنگار تازه‌های اقتصاد، امروز مهارت‌های آموزشی با نیاز بازار کار فاصله زیادی دارد. در دانشگاه‌ها هنوز رشته‌هایی بسیار قدیمی و غیرکاربردی آموزش داده می‌شود و جای رشته‌های به روزتر مانند تحلیل داده، برنامه‌نویسی یا مدیریت پروژه در نظام آموزش عالی ایران خالی است.

از طرفی بعضی از رشته‌های دانشگاهی مثل عمران یا حقوق، هر سال ورودی‌های بسیار زیادی دارد در حالی که بازار کار این رشته‌ها به مرز اشباع رسیده و تعداد دانشجویان جذب شده بسیار بیشتر از نیاز بازار کار است.

هنوز وقتی دانش آموزان برای انتخاب رشته دانشگاهی اقدام می‌کنند، نیاز بازار کار و آینده شغلی آن را در نظر نمی‌گیرند. در این میان جای راهنمایان و اساتیدی که در موسسات کمک آموزشی به این بخش مهم در چگونگی انتخاب رشته ورود کرده و داوطلبان را راهنمایی کنند؛ خالی است.

تحصیل، شغل نمی‌آورد

نزدیک ۸ میلیون فارغ التحصیل دانشگاهی در کشور داریم که حدود ۹۰۰ هزار نفر از آنها بیکار هستند و ۷ میلیون و ۱۰۰ هزار نفر دارای شغل. اما نکته قابل اعتنا آنکه از بین این ۷ میلیون نفر فقط بخش کوچکی در مشاغل مرتبط با رشته تحصیلی خود فعالیت می‌کنند. دلیل این پدیده را باید در فاصله زیاد بین سیستم آموزشی با نیازهای بازار کار دانست.

مهندسی همچنان جزو پرطرفدارترین هاست

رشته‌های مهندسی همچنان بین پرطرفدارترین رشته‌های انتخابی دانشجویان است. در زیرمجموعه این رشته مهندسی ساخت و ساز بیشترین تعداد را دارد. تعداد شاغلان ساخت و ساز بنا بر اظهار مرکز آمار ایران در سال ۱۴۰۳، ۱.۹ میلیون نفر بوده است. اما شاغلان این رشته‌های مهندسی مثل عمران، مکانیک یا برق، فارغ التحصیلان بالایی ندارد و تنها بخشی از این شاغلان در رشته‌های تخصصی مهندسی تحصیل کرده‌اند.

پس از این رشته نیز مدیریت بازرگانی، علوم اداری و حقوق با ۱.۸ میلیون نفر شاغل، رتبه دوم در گروه رشته‌های مختلف را دارد. این گروه نیز بیشترین تعداد فارغ‌التحصیل را دارد، اما تطابق شغلی آنها با تحصیلات بسیار پایین است، چراکه بازار کار ظرفیت جذب محدودی برای این رشته‌ها دارد.

منطبق‌ترین رشته‌های دانشگاهی با شغل‌ها

در بخش بهداشت و درمان می‌توان گفت بیشترین انطباق تحصیل و شغل وجود دارد. ۵۰۸ هزار نفر فارغ‌التحصیل در حوزه سلامت مشغول به کار هستند که ۷۳.۲ درصد آنها یعنی ۳۲۷ هزار نفر، در حوزه سلامت و مددکاری اجتماعی مشغول به کار هستند.

این بیشترین درصد انطباق تحصیل و اشتغال در کشور است که نشان می‌دهد که نظام آموزشی پزشکی و پرستاری به‌خوبی با نیازهای جامعه هماهنگ است.

کشاورزی و منابع طبیعی غیرمرتبط‌ترین‌ها

۲۰۷ هزار و ۱۳۰ نفر فارغ‌التحصیل در رشته کشاورزی و منابع طبیعی وجود دارد، اما فقط ۳۹ هزار و ۴۲۳ نفر از آنها در حوزه تخصصی خودشان شاغل هستند. یعنی ۱۹ درصد از فارغ التحصیلان. ساختار سنتی و غیرمکانیزه کشاورزی ایران از جمله دلایل این عدم انطباق عمیق است.

آی تی با ظرفیت بالا و داوطلبان کم

در حال حاضر تعداد فارغ التحصیلان رشته فناوری اطلاعات و ارتباطات، ۴۹۷ هزار نفر برآورد می‌شود. این رشته جزو گروه رشته‌هایی است که ظرفیت بسیار زیادی برای ایجاد بازار کار در آینده دارد. با این حال هنوز فقط ۱۴.۵ درصد از فارغ التحصیلان این حوزه در شغل مرتبط با رشته شان، فعالیت می‌کنند.

بازارهای پر جذب

با توجه به گستردگی مشاغلی که با فناوری‌های روز عجین هستند به نظر می‌رسد بازار کار برای رشته‌هایی مثل فناوری اطلاعات، مهندسی نوین و خدمات تخصصی پر کشش‌تر از سایر حوزه‌ها باشد. نیاز کشور به رشته‌های مرتبط با حوزه بهداشت و سلامت نیز بسیار زیاد است و رشته‌های پزشکی و پرستاری همچنان جزو نیازهای اصلی بازار کار محسوب می‌شوند. البته در این نیاز، مهاجرت گسترده پزشکان و پرستاران در سال‌های گذشته نیز بی‌تاثیر نبوده است.